|
|
|
Na stronie MEN i CODN można przeczytać Raport o przestrzeganiu praw ucznia w szkołach, opracowany na podstawie przeprowadzonych badań przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
W szkole prawa dziecka to prawa ucznia - zestaw obowiązujących norm i przepisów prawnych mających na celu ochronę interesów ucznia oraz regulujących jego funkcjonowanie w szkole.
W Polsce nie ma jednolitego dokumentu określającego prawa ucznia. Określa się je na podstawie Konstytucji, kodeksu cywilnego, kodeksu karnego, ustawy o systemie oświaty, Konwencji o Prawach Dziecka, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności, przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ramowego statutu szkoły. znajdują się one w wielu rozporządzeniach ministra edukacji.
Na poziomie szkoły w warunkach charakterystycznych dla konkretnej szkolnej społeczności prawa ucznia wraz z trybem składania skarg w przypadku ich naruszania muszą być zapisane w Statucie Szkoły.
Wśród praw ucznia możemy wyróżnić trzy grupy:
- prawa ucznia - człowieka,
- prawa wynikające z przepisów prawa oświatowego,
- prawa lub uprawnienia wynikające z występowania dziecka w szkole w roli ucznia. I przy tej trzeciej kategorii możemy mówić również o obowiązkach. Źródłem obowiązków jest fakt przebywania w określonym środowisku i zadania roli, jaką się w tym środowisku spełnia.
Ale - prawa człowieka nie bilansują się z obowiązkami. Nie można warunkować praw wypełnianiem obowiązków.
Istnienie praw pociąga za sobą konieczność sformułowania procedur pozwalających każdemu skutecznie bronić się przed ich naruszeniem. Artykuły 2 i 4 Konwencji o Prawach Dziecka stanowią, że każdy uczeń posiada prawo do dochodzenia swoich praw.
Obowiązkiem szkoły jest nie tylko respektowanie tych praw, ale także edukowanie w zakresie problematyki praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem praw dziecka - ucznia.
Problem ochrony praw ucznia jest dobrze umocowany w przepisach prawnych, nie ma zapisu o tym, w jaki sposób uczeń może egzekwować swoje prawa, jeśliby zostały złamane.
Generalnie stan przestrzegania praw uczniów w szkołach nie jest zadowalający. Jedną z przyczyn jest niski poziom wiedzy o prawach uczniów i prawach dzieci, tej wiedzy brakuje również uczniom i ich rodzicom. Dokładnie wyniki badań opisujące ten wymiar rzeczywistości szkolnej przedstawia Raport o przestrzeganiu praw ucznia w szkołach.
Odpowiedzialny za przestrzeganie praw ucznia w szkołach jest nadzór pedagogiczny kuratora oświaty – zadania te są powierzane wizytatorom koordynującym przestrzeganie praw ucznia lub też znajdują się w gestii wszystkich wizytatorów nadzorujących szkoły i placówki oświatowe.
W Europie systematycznie prowadzone są Badania nad Zachowaniami Zdrowotnymi Młodzieży Szkolnej HBSC ( Heath Behaviour In School- Aged Children: a WHO Collaborative Cross - National Study ). Międzynarodowym koordynatorem badań jest dr Bandance Currie z Uniwersytetu w Edynburgu, a polskim – dr med. Joanna Mazur z Zakładu Epidemiologii Instytutu Matki i Dziecka.
W 2006 roku w Polsce została przeprowadzona piąta edycja badań - wyniki jeszcze nie zostały opracowane, dostępne są natomiast wyniki czwartej edycji badań częstości występowania zachowań ryzykownych uczniów.
Narzędziem badawczym zastosowanym w badaniach jest międzynarodowy standardowy kwestionariusz opracowany przez zespół badawczy HBSC, obejmujący trzy obszary: zachowania zdrowotne - sprzyjające i ryzykowne dla zdrowia, samoocenę zdrowia i zadowolenie z życia oraz kontekst, w jakim żyją i funkcjonują młodzi ludzie: rodzinę, rówieśników, szkołę.
Wnioski z badań:
- Niekorzystna ocena środowiska psychospołecznego szkoły przystosowania szkolnego ma związek z częstszym występowaniem zachowań ryzykownych u chłopców i dziewcząt w wieku gimnazjalnym.
- Wsparcie uzyskane ze strony nauczycieli i rodziców ma większy wpływ na zmniejszenie prawdopodobieństwa ryzykownych zachowań w porównaniu ze wsparciem uzyskanym od innych kolegów w klasie.
- Spośród sześciu analizowanych zachowań ryzykownych dla zdrowia, wsparcie społeczne, szczególnie ze strony nauczycieli, ma największe znaczenie w redukowaniu nadużywania alkoholu i używania marihuany lub haszyszu przez młodzież. Uczniowie, którzy otrzymują wsparcie związane ze szkołą od rodziców, rzadziej podejmują kontakty seksualne niż uczniowie, którzy tego wsparcia nie mają. Rola rodziców w zmniejszaniu ryzyka podejmowania przez uczniów kontaktów seksualnych jest największa w porównaniu z rolą nauczycieli i rówieśników.
Powrót |
|
|
|
|
|
|
|
|
